Missie Ladakh 2010

Missie Ladakh & Mussoorie 2010-08-30

Het doel van de missie was tweevoudig :
Ten eerste het begeleiden van de prothesist Choedon Tsering.
Ten tweede het verder begeleiden van de tandartsen met nadruk op endodontie.
Als tandarts maakte ik deze reis samen met mijn man en twee kinderen.
De produkten meegenomen voor het kabinet: 7 dozen verdoving, gutta, endoinstrumenten, vasosept, onderleggers en twee toestellen voor electronische lengtebepaling (dank!).

  In SOS Kinderdorp TCV Ladakh zijn er kinderen tussen 4-16 jaar, opgevangen in Homes en Hostels waar ze in groep leven. Velen hebben wel familie maar die is om verschillende redenen niet in staat de kinderen zelf op te voeden. Er zijn ook heel wat ‘day-schoolers’, kinderen die uit de buurt komen.

Prothese

De denturist, Tsering Choedon, is een jonge vrouw die na een opleiding van ongeveer een jaar in TCV Ladakh gestart is enkele weken voor onze aankomst.  Ze heeft haar best gedaan alles op orde te zetten en beschikt over het nodige materiaal.  De installatie laat wel te wensen over, we doen ons best er een mouw aan te passen.  Ze is bezig met de afwerkingen van enkele wel heel kleine partiele protheses.  De kunsthars is erg flexibel en dun, modellen en tegenbeten ontbreken.
 De communicatie verloopt moeizaam en al snel blijkt haar Engels onvoldoende om bijsluiters en handleidingen te lezen.  In de loop van de week probeer ik haar techniek voor het nemen van de alginaatafdruk te verbeteren en haar te motiveren een tegenbeet te nemen.  Omdat er bij het plaatsen van haar afgewerkt gebitje wel heel veel slijpwerk blijkt te zijn, denk ik dat ze het nut ervan wel inziet.  Het vraagt heel wat energie om haar en de tandartsen ervan te overtuigen dat er ook heel wat nadelen zijn aan zo een mini-plaatprothese met slechte fit in een onverzorgde mond.  Het probleem is dat de patienten rechtstreeks naar haar komen zonder voorafgaand mondonderzoek, zelf heeft ze onvoldoende training gehad in het opsporen van caries of andere problemen. De tandartsen hebben reeds heel veel werk en zien het niet zitten om iedere patient te screenen.  Het zal dus aan de denturist zijn om de patienten te overtuigen eerst de caries te laten verzorgen en geinfecteerde wortelresten te laten verwijderen. Er is op dit gebied nog veel werk aan de winkel.  Wat betreft de kunsthars probeer ik haar de juiste produkten met elkaar te laten mengen en werken we een aangepaste procedure uit voor het koken van de kunsthars.  We hebben echter niet de tijd gehad dit ook uit te proberen.  Samen met haar bespreken we ook de plannen en de inrichting van het nieuwe labo.

De tandartsen

De tandartsen Kelsang en Kunsang zijn heel gemotiveerd en komen zelf met heel wat vragen.  Kunsang moet na enkele dagen jammer genoeg weg maar dat zorgt er dan wel voor dat ik goed met Kelsang kan samenwerken, zij was afwezig tijdens het bezoek van Michele.  We doen samen enkele endo’s onder rubberdam.  Het werken met de electronische lengtebepaling lukt goed.  Tot het nemen van rx’en zijn we echter niet gekomen.  Een premolaar onder gaat heel goed maar een molaar zelfstandig behandelen kan ze niet.  Met het volgen van een strikt protocol moet een ‘pulpotomie’ op een molaar wel kunnen.  Er worden naast de kinderen van de school ook heel wat ‘OUT patients’ behandeld. Bij een oudere man proberen we een pulpotomie op een 37,  het is de enigste tand die steun geeft aan zijn gebitje.

De graad van aantasting bij de kleintjes is erg groot,  het snoepwinkeltje in de school doet gouden zaken.
Er werden mooie resultaten geboekt met fluoroplat, een produkt om caries in melktanden te stabilizeren.  Jammer genoeg voorkomt dit niet dat er nieuwe caries ontstaat op de buurtanden.   

We hadden nog heel wat gepland maar terwijl we tijdens het weekend op stap waren naar de Nubra vallei is het in Leh en omstreken beginnen te regenen.  Zoals in de hele regio zorgde de overvloedige regen voor een totale ravage.  Met veel moeite, door rivieren en langs weggespoelde huizen geraken we terug in Choglamsar.  De volgende dagen wordt duidelijk dat dit een echte natuurramp is.  De dental clinic en TCV werden gespaard maar heel wat huizen en infrastructuur werden door de modderstromen overspoeld.  Er vielen honderden doden, de materiele schade is enorm.  Vele toeristen zijn vermist.
 

De prothesist Choedon Tsering is net op tijd haar huis uit kunnen vluchten en leeft zoals zovelen in een tijdelijk geimproviseerd tentenkamp.  Zij heeft alles verloren.
De aanvoerwegen naar Leh zijn door verschillende landslides onderbroken en communicatie is zo goed als onmogelijk.  Het leger vliegt voedsel en materiaal aan en evacueert de vele tijdelijke werkkrachten – seizoensarbeiders - uit Kashmir, Nepal en Bihar.  Onder hen vielen vele slachtoffers.

Iedereen helpt maar de ontreddering en de chaos zijn groot.  Er dreigt een tekort aan brandstof, voedsel en drinkbaar water.
Veel werk kunnen we niet meer verrichten en ook wij besluiten vervroegd terug te keren naar Delhi.

Mussoorie

We hebben nog een 10-tal dagen en beslissen om de dental therapist Dechen in Mussoorie een onverwacht bezoek te brengen.  Het kabinet ziet er netjes uit maar gewerkt wordt er niet omdat er geen stromend water is,  ze zijn het waterreservoir aan het vervangen. Volgens Dechen is er een tekort aan heel wat produkten.  De stock is echter een rommeltje en na een dag opruimen blijken heel wat produkten wel aanwezig.  Sommige produkten zijn er onder een andere vorm of verpakking.  Het lezen en begrijpen van een bijsluiter blijkt ook hier een probleem.  Er is bijvoorbeeld een chemisch uithardend adhesief in plaats van een lc en een LC ca(oh) in plaats van Dycal.
De voorraad anesthesie is heel beperkt maar blijkbaar voldoende.  Voor vullingen wordt zelden verdoofd.  Bij melktanden wordt er eerst een pasta ingestopt om de zenuw te necroseren en in een tweede zittijd wordt de tand dan behandeld met tempophore en GI.  De dental Therapist geeft wel toe dat heel wat patienten niet terugkomen voor de tweede behandeling.  Ik vraag me af of de weerstand om te verdoven (en de behandeling in een zittijd af te werken) niet eerder bij de tandarts ligt dan bij de patientjes.  Rubberdam is er maar wordt niet gebruikt, ik vind amper diamantboren. Dit roept toch wel wat vragen op.  De desinfectieprodukten zijn bijna op.

De mondonderzoeken werden allemaal uitgevoerd in April en 1/3 van de oudere kinderen werd behandeld.  Bij de kleinste gebeurde niets.  De graad van aantasting bij de kleinsten is enorm groot. Amper 10% is cariesvrij en vaak resten er enkel wat zwarte stompjes.
De volgende dag bezoeken we een aantal klassen en geven fluorapplicaties (wel in voorraad).  De 4-9 jarigen zouden twee maal per jaar een fluorapplicatie moeten krijgen naast andere preventiemaatregelingen om de caries te stabilizeren.  Bij alle (6) 3-jarigen is het bovenfront aangetast, nota bene: dit zijn staf-kinderen die bij hun ouders wonen.  We moeten proberen de allerjongsten en de (toekomstige) ouders te bereiken!
Naast verwennerij met tussendoortjes speelt de langdurige en nachtelijke borstvoeding hierin zeker een rol.  Ik geef enkele richtlijnen mee voor de school en de ouders.  De meeste kinderen komen in deze school terecht vanaf 4 jaar en hebben dan al veel caries.  Een 14-tal kinderen heeft behandeling nodig,  bij de anderen kan de caries misschien gestabiliseerd worden. Uit de raporten van de mondonderzoeken blijkt dat er in het defintieve gebit veel minder caries is.

Preventie, zoals dit nu gedragen wordt door de tandarts alleen, schiet tekort.  Het gezondheidsbeleid van de school zou dit moeten ondersteunen.  Zo zou snoep tijdens de schoolpauzes verboden moeten worden en het gebruik van suikervrije kauwgum aangemoedigd.

Vervolgens brengen we een bezoek aan de branch school in Rajpur. De nieuwe dental therapist Chemi, is er net gestart.  Het kabinet heeft een tijdje leeg gestaan, het is er vuil, er is weinig materiaal en er zijn zo goed als geen verbruiksprodukten.
De inventaris wordt opgemaakt en we testen het materiaal.  Chemi heeft een behoorlijke opleiding achter de rug, is gemotiveerd en de school heeft haar beloofd om wat produkten aan te kopen.
Het zou fijn zijn als de twee ‘tandartsen’ geregeld zouden samenwerken. Het zou hun motivatie en de kwaliteit van het werk verhogen.

Een volgende missie naar Rajpur en Mussoorie moet er zo snel mogelijk komen, de meisjes verdienen onze steun.

Noden

Bijkomende begeleiding voor de prothesist, zowel van tandartsen als van tandtechniekers in Ladakh maar ook in Suja.
Een ovenhandschoen en handdoeken. Er wordt zonder bescherming gewerkt met kokend water en warme was.Vele produkten zijn aanwezig of kunnen voor een redelijke prijs aangekocht worden in Indie. Steriele naalden zijn zeer duur in Indie, smalle wigjes zijn blijkbaar moeilijk te vinden.

Produkten voor Rajpur en Mussoorie:
 ansthesie en naalden, diamantboren, desinfectieprodukten IRM, GI, ca(oh),ag, comp...alles

Sonja Depret